|
Wojciech Kętrzyński (wcześniej Adalbert von Winkler) był jednym z wybitniejszych mazurskich historyków, etnografem i wydawcą wielu naukowych opracowań do dziejów Mazur i  Polski. Urodził się w 1838 r. w Giżycku, jako syn pruskiego żandarma pochodzącego z dawnej polskiej rodziny szlacheckiej Kętrzyńskich. W latach 1855-1859 uczył się w Gimnazjum Księcia Albrechta w Kętrzynie, następnie studiował historię na Uniwersytecie królewieckim. W 1861 r. przyjął nazwisko swoich przodków. W 1863 r. wziął udział w powstaniu styczniowym, za co został ukarany uwięzieniem w Berlinie-Moabicie (6.X.1864 - kwiecień 1865) i rocznym pobytem w twierdzy w Kłodzku (do 22.IV. 1866). W 1866 r. obronił w Królewcu pracę doktorską „De bello a Boleslao Magno cum Henrico Rege Germaniae gesto a 1002 - 1005”. Od 1873 r. został pracownikiem naukowym w Zakładzie im. Ossolińskich we Lwowie, którym kierował od 1876 r. aż do śmierci w 1918 r. Dzięki publikacji „O Mazurach” (1868) uznawany jest za pioniera polskich badań nad Mazurami. Wywołał trwającą do dzisiaj dyskusję o poczuciu etnicznej i narodowościowej przynależności Mazurów.
W dniu 7 maja 1946 roku dla upamiętnienia Wojciecha Kętrzyńskiego nazwę miasta Rastembork (niem.Rastenburg) zmieniono na Kętrzyn.
11.VII.1838 - w Lötzen (Lec, ob. Giżycko), przychodzi na świat Adalbert von Winkler, syn Józefa
1846 - śmierć ojca
1849 - 1853 - nauka w progimnazjum w Lötzen (Lec, ob. Giżycko)
1855 - po ukończeniu szkoły zdaje egzamin do II klasyGimnazjum w Rastenburgu (Rastembork, ob. Kętrzyn)
1856 - otrzymuje list od siostry, która informuje go o polskim pochodzeniu rodziny i używanym dawniej nazwisku rodowym Kętrzyński. Wolne chwile poświęca
nauce języka polskiego. Utrzymuje kontakty z profesorami Gimnazjum: Brillowskim (późniejszy dyrektor), Kłupszem i Kuhnastem.
 1859 - zdaje egzamin maturalny
13.X. rozpoczyna studia historyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu w Królewcu ("Albertina")
1861 - przeprowadza urzędową zmianę imienia i nazwiska na - Wojciech Kętrzyński
1862 - podczas wakacji przebywa w Warszawie u ciotki Jadwigi Krohnke. Jest tam świadkiem manifestacji patriotycznych.
1863 - z chwilą wybuchu powstania styczniowego na terenie zaboru rosyjskiego, jedzie do Wilna z pismami rządu francuskiego do Jakuba Gieysztora. Bierze
udział w przemycie broni dla powstańców z Królewca do zaboru rosyjskiego.
11.IX. - aresztowany w podolsztyńskich Jarotach i uwięziony w dzisiejszej "Wysokiej Bramie" w Olsztynie.
16.IX. - uniewinniony podczas rozprawy sądowej w Olsztynie od zarzutu popełnienia zdrady stanu
6.X. - ponownie aresztowany i osadzony w więzieniu Moabit w Berlinie
1864 - 15.VI. - wręczenie aktu oskarżenia o czynności przygotowawcze do zdrady stanu
23.XII. - ogłoszenie wyroku skazującego na rok twierdzy
1865 - w kwietniu przewieziony zostaje do twierdzy w Kłodzku w celu odbycia wyznaczonej kary. W więzieniu dokonuje przekładu na język łaciński swojej
dysertacji doktorskiej, oraz tłumaczy na język niemiecki "Pieśń o ziemi naszej" Wincentego Pola.
1866 - 22.IV. - opuszcza więzienie i udaje się do Królewca
30.IV. - dokonuje ponownej immatrykulacji na Uniwersytecie "Albertina"
12.XII. - składa egzamin doktorski z dysertacją "De bello a Boleslao Magno cum Henrico Rege Germaniae gesto a 1002 - 1005"
 1867 - poszukuje pracy. Pracuje początkowo jako guwerner, a po roku jako bibliotekarz J.K.Działyńskiego w Kórniku. W międzyczasie wydaje drukiem dawną
pracę seminaryjną "Die Lygier" ("O Lygiach").
1868 - publikuje w "Dzienniku Poznańskim" pracę "O Mazurach"
1869 - początek nieudanych starań o katedrę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie
1871-1873 - przebywa na Pomorzu odkrywając cenne archiwalia w Radzyniu, Golubiu i Chełmnie. Gromadzi materiały do pracy "O ludności polskiej w Prusiech
niegdyś krzyżackich".
1873 - obejmuje stanowisko sekretarza naukowego w Zakładzie im. Ossolińskich we Lwowie
1875 - 24.VIII. - w Kościerzynie zawiera związek małżeński z Wincentyną Klińską
1876 - obejmuje stanowisko dyrektora Zakładu im. Ossolińskich we Lwowie
1882 - publikuje dzieło "O ludności polskiej w Prusiech niegdyś krzyżackich"
15.I.1918 - umiera we Lwowie
|
